هلمیوه درختی از خانواده زنجبیل است که در مناطق کوهستانی به صورت وحشی و پرورشی در شرق آسیا به خصوص در هندوستان میروید ، این گیاه در ایران نمیروید. ارتفاع درخت هلحدود ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر است. برگ های آن نوکتیز با گلهای ریز سفید رنگ و میوه آن کوچک و ناشکوفا است.
میوه هلبه صورت بیضی سه گوش است که از ۱۰ تا ۲۰ میلیمتر طول دارد. داخل میوه هلدانه هایی به رنگ قهوهای مایل به قرمز یا سیاه وجود دارد، این دانهها بسیار معطر و طعم مطبوعی دارند.
هل ۴ نوع دارد: هل سفید، هل سیاه ، هل رسمی ، هل سبز که از همه مرغوبتر است. هلادویه بومی هند، نپال و بوتان محسوب میشود و در کشورهایی دیگر هم مانند ویتنام ، مالزی ، کره ، ژاپن یافت میشود. هلملکه ادویهجات نام دارد، که بعد از زعفران و وانیل گرانترین ادویه در جهان است.
خواص هل:
هلدارای خواص ویژهای در طب سنتی است و جایگاه بالایی دارد. در درمان و پیشگیری بسیاری از بیماریها از آن استفاده میشود.
هل سرشار از کربوهیدرات ، پروتئین ، فیبر، و ریز مغذیهای مختلف مانند نیاسین ، پیریدوکسین ، ریبوفلاوین و فاقد کلسترول می باشد . این گیاه مجموعه ایی از ویتامین آ ، ویتامین سی، سدیم، پتاسیم ، پتاسیم، کلسیم ، مس ، آهن ، منگنز ، منیزیم ، فسفر و روی است.
هلفرح بخش، مقوی دل و معده، ضد نفخ و بادشکن و ضد رطوبت مزاج است. در حفظ و کنترل کلسترول خون و کنترل سرطان بویژه سرطان روده بزرگ ، تسکین مشکلات قلبی و عروقی موثر است.
در طب سنتی برای درمان دندان درد و عفونت دندان و دهان و ناراحتی گلو ، گرفتگی ریه ، التهاب پلک ، ناراحتی کلیه ، سنگ کیسه صفرا هلتوصیه میشود. در طب چینی از هلبه عنوان پادزهر برای سموم و زهرها استفاده میشود.
از هل به صورت دمنوش و همراه چایی یا به عنوان ادویه و چاشنی در غذاها استفاده میشود.
با توجه به خواص هل که در مقاله ذکر شد ، مجموعه شرکت زرفرون نیز مرغوبترین که از هندوستان تهیه می شود را در کنار دیگر محصولات به هموطنان گرامی عرضه میکند.